Behind the very calls of human beings, we are identical.: Books

คือคันฉ่องและโคมฉาย: พันธกิจที่ท้าทายของนักเขียนในสังคมปัจจุบันสมัย

Wed, 20 Aug 2008 14:24:14 GMT

เผอิญได้รับเมล์ถูกอกถูกใจมาอีกแล้ว เลยอยากให้ผู้ท่องเว็บที่ผ่านไปผ่านมาแถวนี้ได้มีโอกาสอ่านกัน อ่านเรื่องนี้แล้วทำให้ผมรู้สึกว่าบ้านเมืองของเรายังไม่มืดบอดนัก และนักเขียนยังคงทำหน้าที่เป็นคันฉ่องและโคมฉายให้สังคมได้อยู่

ที่มา: http://www.oknation.net/blog/openning/2008/08/18/entry-1

ทำไมนายสุชาติ สวัสดิ์ศรีถึงกล่าวว่ามือของนายสมัคร สุนทรเวช เป็น"เสนียด" แก่ตน

Posted by nuning , ผู้อ่าน : 843 , 23:48:54 น. | หมวดหมู่ : my_emotion
พิมพ์หน้านี้

อาสุชาติ สวัสดิ์ศรี

เรื่องมันมีอยู่ว่า สายรายงานด่วนให้รีบไปเปิดอ่านเนชั่นสุดสัปดาห์ คอลัมน์ของ

สิงห์สนามหลวง เราผู้เคยมักในการอ่านเนชั่นสุดฯซึ่งแม้ปัจจุบันจะปันใจไปให้

มติชนสุดฯ แล้วก็ตาม ต้องรีบไปฉวยเนชั่นสุดมาอ่านโดยพลัน เพราะสายกล่าวว่า

สิงห์ของขึ้นด่าสมัครสองหน้าเต็มๆ

ว้าว...วว จะมีอะไร great expectation ได้มากกว่านี้แล้วหรือ

เล่มนี้แหละ

เรื่องมีอยู่ว่า เมื่อวันภาษาไทยที่ผ่านมา ทางคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติได้จัดงาน

มอบรางวัลให้แก่ ปูชนียบุคคลด้านภาษาไทย ผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่น และผู้ใช้ภาษาถิ่นดีเด่น

และหนึ่งในนั้น นายสุชาติ สวัสดิ์ศรี ผู้ได้รับเลือกให้เป็นผู้ใช้ภาษาไทยดีเด่นก็ได้ถูกเชิญ

ไปงานรับรางวัลนี้ หากแต่เรื่องมีอยู่ว่า ผู้มอบรางวัลนั้นคือ นายสมัคร สุนทรเวช นายกฯ

นายสุชาติ สวัสดิ์ศรีจึงขอปฏิเสธการไปรับรางวัล

ด้วยเหตุใดนั้นหรือ สิงห์สนามหลวง

กล่าวถึงเรื่องส่วนตัวหรือ personnel matter

ระหว่างนายสุชาติ สวัสดิ์ศรี กับนายสมัคร สุนทรเวช

ด้วยเหตุที่ว่า มือของนายสมัครนั้นเป็นเสนียดอย่างยิ่งต่อการมอบรางวัล

ต่อนายสุชาติ เพราะมือของนายสมัครนั้นเคยเซ็นหนังสืออนุญาตให้เผาหนังสือ

ของนายสุชาติ สวัสดิ์ศรีหลังเหตุการณ์เดือนตุลา ซึ่งขณะนั้น ปี2520

นายสมัคร สุนทรเวช เป็นรมต.กระทรวงมหาดไทย

นายสมัครผู้ที่เป็นนักการเมืองมา 40ปี กับนายสุชาติที่เป็นนักเขียนและบรรณาธิการมา40 ปี

มีสิทธิ์จะอ้างถึงเหตุอันควรแก่การไม่ไปรับมอบรางวัลดังกล่าว

เพราะมันคือ รางวัล "ภาษาไทยดีเด่น"

ด้วยนายสุชาติคิดว่านายสมัครมิได้คู่ควรกับการมอบรางวัล

ตั้งแต่นายสมัครได้มาเป็นนายกฯ นายสมัครได้พูดถึงเรื่องราวโป้ปด

ต่อเหตุการณ์วันที่ 6 ตุลา ว่าเห็นคนตายแค่คนเดียว

หรือชอบพูดจา ฟุ้งน้ำลาย ใช้วาจาสามหาวต่อผู้อื่น

(เรื่องราวเพิ่มเติม ติดตามในเนชั่นสุดฯ)

ขอกล่าวเพิ่มเติมถึงประเด็นที่สิงห์กล่าวถึง "หนังสือต้องห้าม"

ที่ถูกกวาดล้าง และเผาในปี2520 ทั้งหมด 204 เล่ม

(ไปดูรายชื่อหนังสือได้ที่ http://www.geocities.com/thaifreeman/articles/noread.html)

ใช่เพียงหนังสือของนายสุชาติ สวัสดิ์ศรีและสังคมศาสตร์ปริทัศน์เท่านั้น

เด็กน้อยคนนี้ยังจำได้ดีถึงเหตุการณ์ที่ แม่เล่าให้ฟังว่า ไอ้สมัครนี่ล่ะ เผาหนังสือพ่อเรา

(คงไม่ดูเลวร้ายเกินไป ถ้าจะเรียกไอ้ ละคำว่าหอกหัก แบบที่ พธม.กล่าว)

จำได้ว่าเรารู้จักหนังสือต้องห้าม ว่าคือหนังสือที่ถูกกวาดล้าง เอาไปเผาทำลายให้สิ้น

ตอนอายุประมาณ 12 ปี รู้นิดๆว่ามันเกิดภายหลังเหตุการณ์ 6 ตุลา แต่ที่จำชื่อนักการเมือง

คนที่สั่งเผาได้ขึ้นใจ เค้าคือ "สมัคร สุนทรเวช" แล้วตั้งแต่นั้นมา

เมื่อเห็นหน้าตาของคนที่ชื่อ "สมัคร สุนทรเวช" ที่ใด ก็ไม่เข้าใจว่า

ทำไมคนแบบนี้ถึงยังได้เป็นผู้ว่า กทม. เป็นนายก เป็นนักการเมือง

เป็นคนทำอาหารหน้าจอทีวี เป็นคนเลี้ยงแมว

และที่สำคัญ เป็นคนที่มีคนต้องไป "กราบไหว้" ทั้งเต็มใจและโดยบังคับ

ถ้านาย "ประเสริฐ จันดำ" ยังอยู่ ได้อ่านและได้รู้ในสิ่งที่นาย "สุชาติ สวัสดิ์ศรี"

เพื่อนรักทำ นายประเสริฐ คงจะตบเข่าฉาด และเห็นด้วย และกล่าวคำว่า

"เสนียด" นี้ช่างเหมาะกับบุคคลเช่นนายสมัคร อย่างยิ่ง

น่าสนใจ ที่มีคนหลายคนลืม

แต่ก็ยังดีที่มีบางคนที่ไม่ลืม

ดังเช่น

นายสุชาติ สวัสดิ์ศรี ที่กล้าออกมาเขียนเรื่องในคอลัมน์ "สิงห์สนามหลวง"

และในนามของลูกสาวกวีที่ผลงานของพ่อถูกเผาด้วยคำสั่งจากมือ

ของผู้ที่เป็น "เสนียด" จึงขอกล่าวว่า เราจะไม่ลืม และไม่มีทางไปเกี่ยวข้อง สนับสนุน

ทั้งทางตรงหรือทางอ้อม เพื่อเป็นการยกย่องเกียรติที่ไม่ควรจะพึงมี

ของนายสมัคร สุนทรเวช ทั้งตลอดชาตินี้ และตลอดไป

เพิ่มเติม มีอีกสองท่านที่ไม่ได้ไปรับรางวัลเหมือนนายสุชาติ สวัสดิ์ศรี

1. นายสุทธิพงศ์ ธรรมวุฒิ หรือพี่เช็ค บอสแห่งทีวีบูรพา

2 นายมกุฎ อรดี

อย่างนี้สิถึงจะเรียกว่าของจริง

คนไทยใช่ว่าจะ "ลืมง่าย"นะ จำเอาไว้ นายสมัคร

ถ้าฉันเป็นใบไม้

Fri, 28 Dec 2007 18:27:27 GMT

วันเนาว์ ยูเด็น

ถ้าฉันเป็นใบไม้ใบร่วงหล่น

ไม่อยากซบกลบตนอยู่บนหญ้า

อยากลอยล่องท่องไหลในธารา

ย่อมดีกว่าร่วงหล่นบนพื้นดิน

เพื่อผุพับยับยุ่ยเป็นผุยผง

ต้องเคว้งคว้างกลางดงกลางพงหิน

ถูกเหยียบย่ำต่ำต้อยพร้อยราคิน

ถมชีวินตรงนั้นทุกวันไป

ถ้าฉันเป็นใบไม้ในสายน้ำ

ลอยดื่มด่ำล่องสนานกลางธารใส

แวะทักทายทรายหินท่องถิ่นไพร

แย้มยิ้มให้หลืบผาสง่าชัน

แวะเวียนวนจนไหลไปเลื่อนล่อง

ชีวิตท่องธารใสไปดั่งฝัน

ช้าช้าบ้างบางคราต้องฝ่าฟัน

เพื่อยืดวันย่อยยับลงกับดิน

ซบซอกผาถาโยนโจนตามน้ำ

ชุบชีพฉ่ำก่อนรุดไปสุดสิ้น

ถึงแน่ใจไม่นานลาญชีวิน

ยังได้ยินได้พบประสบการณ์

มหาสมุทรแห่งวิทยา

Mon, 24 Sep 2007 16:45:18 GMT

คิดถึงทับแก้วจังเลย

คิดถึงห้องสมุดที่กรอกข้อมูลได้ละเอียดยิบและมีฐานข้อมูลที่เป็นระบบมาก (แม้ว่าจะมีหนังสือน้อยและชอบโละหนังสือออกมาขายก็ตาม)

คิดถึงเมื่อคราเปิดภาคเรียนแต่ละครั้ง ผมคิดว่าคณะอักษรฯ ทับแก้ว คงเป็นคณะที่เปิดวิชาจำนวนมากที่สุดแล้วในประเทศไทย และอาจจะเป็นคณะที่มีตารางสอนชนกันมากที่สุดในโลกก็ได้

แต่ปัญหาดังกล่าว

เป็นเพียงปัญหาในเชิงเทคนิค

ในขณะที่อีกแง่มุมหนึ่ง มันสะท้อนให้เห็นว่าอักษรฯ ทับแก้ว มีลักษณะ "ตลาดวิชา" อย่างแท้จริง...จริงยิ่งกว่ามหาวิทยาลัยบางแห่งที่ชอบโฆษณาตัวเองว่าเป็นตลาดวิชาเสียอีก

สำหรับสถาบันการศึกษาหลายๆ แห่ง การเรียนแบบห้องเรียนขนาดเล็กจิ๋ว ซึ่งมีเพียงอาจารย์และนักศึกษาเพียงสองสามคนหรือแม้กระทั่งคนเดียว เป็นลักษณะการเรียนที่สงวนไว้เฉพาะระดับบัณฑิตศึกษาเท่านั้น ซึ่งดดยมากก็สงวนให้แก่นักศึกษา ป.เอก

แต่สำหรับเด็กอักษรทับแก้วหลายคนคงตระหนักดีว่าระบบนี้เป็นระบบที่พวกเราคุ้นเคยเป็นอย่างยิ่ง และบางคนเรียกเทียบเคียงกับระบบของมหาวิทยาลัยชั้นนำในประเทศอังกฤษว่า ระบบ tutorial school

และด้วยเหตุที่เรามีวิชาลักษณะนี้จำนวนมาก อาจเป็นสาเหตุที่สำคัญที่ทำให้คณะเราไม่รวยเหมือนอีกหลายๆ แห่ง

ใช่เรายอมรับ...เรายอมรับว่าเราจนอย่างมีศักดิ์ศรี

และศักดิ์ศรีที่ว่านั้นตั้งอยู่บนหลักปรัชญาการศึกษาว่า มหาวิทยาลัยไม่ใช่ร้านค้าขายปริญญา ที่จะต้องแสวงหากำไรเป็นเม็ดเงินสูงสุด

แต่สิ่งที่ผมคิดว่าอักษรทับแก้วเป็นคือการทำหน้าที่เป็น "มหาสมุทรแห่งวิทยา"

ที่เอื้อความชื้นและความอุดมอย่างมโหฬารแก่โลกใบนี้

ที่นี่ไม่ได้ทำให้โลกรวย

แต่ทำให้โลกหฤหรรษ์

เป็นยิ่งกว่าบ่อน้ำที่บำบัดความกระหายของราษฎรที่บางมหาวิทยาลัยกล่าวอ้าง...เพราะที่นี่เป็นมหาสมุทร

แน่นอนว่านัยมันต่างกันมากโข

เป็นกะลาก็จุน้ำได้นิดเดียว

เป็นบ่อน้ำเปล่าเปลี่ยวก็จุน้ำเพียงเล็กน้อย...

เป็นแค่บ่อน้ำไม่พอหรอก...

ไม่สามารถทำให้โลกนี้ฉ่ำเย็นได้

เป็นมหาวิทยาลัยต้องใจกว้างเหมือนมหาสมุทร

ที่เป็นมารดาของโลก

เพราะผืนน้ำของมหาสมุทรกินพื้นที่ 3 ใน 4 ของโลก

โลกจึงยังทรงตัวอยู่ได้...

แม้จะอยู่ภายใต้สภาวะโลกร้อนก็ตาม

การเรียนต่างที่ทำให้เราเห็นภาพต่าง...ซึ่งเป็นภาพเปรียบเทียบ

ระหว่างคนตัวเล็กๆ ที่ชอบทำงานกันเป็นชุมนุมมังกรซ่อนพยัคฆ์ (crouching tigers, hidden dragons)

มากกว่าที่จะอ้างตัวว่าตนเองเป็นปัญาชน

แล้วชอบถือไมค์ไฟส่องหน้า...หรือชอบ "ตีปิ๊บ" ให้ดังเข้าไว้ว่าฉันกำลังจะโฆษณาแล้วนะ

ก่อนที่ผมจะจบการบ่นลงเพียงเท่านี้ก่อนเพราะมันยืดยาวมามากแล้ว เดี๋ยวใครจะหาว่าเราเป็นคนแก่ขี้บ่น

ขอบอกทับแก้วว่า เมื่อฉันจากเธอมาฉันได้รู้ว่าเธอมีค่าเพียงไร...ในทุกรูขุมขน

เธอเป็นยิ่งกว่าเบ้าหลอม เพราะเธอเป็นเนื้อโลหะที่ผสานเป็นเนื้อเดียวกันกับฉันแล้ว

ฝากเธอเตือนผองเพื่อนน้องพี่ที่ยังร่ำเรียนอยู่กับเธอว่า

จงรักษาช่วงเวลาที่ดีเอาไว้

อาศัยน้ำอันฉ่ำเย็นและทิพยทรัพย์ในมหาสมุทรแห่งวิทยานั้น...

หลอมเหล็กน้ำพี้ออกมาสักเล่ม...

พกพาไว้ติดกาย เอาไว้ฟาดฟันภัยพาล

และจะประสบกับความสุขสวัสดีแคล้วคลาดยิ่งกว่า

จตุคามรุ่นที่ดีที่สุดในโลก...หลายเท่านัก

ภาควตปุราณะ

Tue, 03 Apr 2007 06:08:54 GMT

ภาควตปุราณะ ( Śrīmad Bhāgavatam หรือที่ชาวอินเดียรู้จักในนาม Bhāgavatam ) เป็นปุราณะที่มีชื่อเสียงมากที่สุดในอินเดีย แม้จนปัจจุบันนี้ ปุราณะเล่มนี้ยังคงมีอิทธิพลมากเหนือชีวิตและความคิดของพวกภาควตะ คือพวกที่นับถือพระวิษณุในนามภาควัต มีการแปลปุราณะเล่มนี้เป็นภาษาถิ่นต่างๆ ของอินเดียอย่างแพร่หลาย เนื้อเรื่องคล้ายวิษณุปุราณะมาก และคงมีวิษณุปุราณะเป็นหลัก เนื้อเรื่องที่น่าสนใจคือการนับถือกปิลผู้ก่อสร้างปรัชญาสางขยะ และการนับพระพุทธเจ้าเป็นอวตารของพระวิษณุ บทที่มีคนนิยมอ่านมากที่สุดได้แก่บทที่ ๑๐ เป็นเรื่องของประวัติพระกฤษณะที่ละเอียดมากกว่าทั้งวิษณุปุราณะและหริวงศ์ (ภาคผนวกในมหาภารตะในส่วนที่มักจะกล่าวถึงพระกฤษณะ)

ผู้รู้ได้ลงความเห็นว่า ตัวบทของภาควตปุราณะถูกเขียนขึ้นในราว คริสต์ศตวรรษที่ ๙-๑๐ อันเป็นระยะเวลาของการขยายตัวของแนวคิดภักติโยคะ[1] (แนวคิดที่ให้ความสำคัญกับความศรัทธาต่อพระผู้เป็นเจ้าอย่างสูงสุด อันจะนำไปสู่การหลุดพ้น) อย่างไรก็ตาม ชาวฮินดูได้จัดให้ภาควตปุราณะเป็นหนึ่งในงานเขียนของ “วยาสฤษี” (ผู้เล่าเรื่องราวของมหาภารตะให้พระคเณศทรงจดบันทึก) ในช่วงต้นของ “กลียุค” (ราว ๓,๑๐๐ ปีก่อนคริสต์กาล) ยังมีผู้โต้แย้งว่าในภาควตปุราณะได้กล่าวถึง “แม่น้ำสรัสวตีสมัยพระเวท” (Vedic Sarasvati River) (ในฐานะที่เป็นมหานที; แม่น้ำที่ยิ่งใหญ่) แม่น้ำสายนี้ได้เหือดแห้งไปเมื่อ ๒,๐๐๐ ปีก่อนคริสต์กาล แสดงว่าปุราณะนี้จะต้องเขียนขึ้นไม่นานไปกว่าช่วงเวลานี้

ภาควตปุราณะเป็นเรื่องราวที่เป็นบทสนทนาระหว่างพระราชาปรีกษิทที่ได้รับบาดเจ็บจากการออกรบกำลังสละหน้าที่ความเป็นกษัตริย์ในขณะที่จะสิ้นลมหายใจ ในขณะนั้น ศุก (ศุกเทวะ) ผู้ค้นหาผู้ที่จะเข้าใจในความรู้หรือสัจจะอันยิ่งใหญ่ของพระผู้เป็นเจ้าได้เข้ามาพบจึงได้ชี้แนะให้พระราชามีภักติโยคะต่อพระกฤษณะ การสนทนาดังกล่าวกินเวลาถึง ๗ วัน และทั้งสองมิได้ดื่มกินสิ่งใดเลย ข้อความตอนหนึ่งในภาควตปุราณะได้บรรยายลักษณะของพระกฤษณะไว้ว่า

“His eyes are the generating centers of all kinds of forms, and they glitter and illuminate. His eyeballs are like the sun and the heavenly planets. His ears hear from all sides and are receptacles for all the Vedas, and His sense of hearing is the generating center of the sky and of all kinds of sound.[2]”

พระเนตรของพระองค์เป็นศูนย์กลางของสรรพสิ่ง เรืองแสงระยิบระยับ ดวงนัยน์ของพระองค์ประดุจดวงอาทิตย์และเหล่าดาวเคราะห์บริวารในจักรภพ พระกรรฐ์ของพระองค์ทรงสดับสำเนียงจากทุกสารทิศและรับเอาปวงพระเวท สัทผัสสะของพระองค์นี้จึงก่อเป็นศูนย์กลางของท้องฟ้าและสรรพสำเนียง

ข้อความที่ยกมาข้างต้นนี้คงเป็นที่ประจักษ์แล้วว่าบทบาทของพระกฤษณะที่กล่าวไว้ในภาควตปุราณะมีความสำคัญเพียงไร

นอกจากนี้ เหตุการณ์ที่กล่าวไว้ในภาควตปุราณะที่สำคัญอีกช่วงหนึ่งคือตอนที่พระกฤษณะชูภูเขาเพื่อแบกรับน้ำฝนซึ่งพระอินทร์ทุ่มลงมายังโลกมนุษย์ เราจะพบว่าเหตุการณ์ในตอนนี้ได้สร้างแรงบันดาลใจอย่างมหาศาลให้แก่ศิลปินในการสร้างศิลปะ และศิลปินทั้งหลายก็ได้นำไปสร้างสรรค์ต่อด้วยการนำไปตีความใหม่อย่างกว้างขวาง ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดคือหน้าบันหนึ่งในปราสาทบันทายสรี (Banteay Srei) ณ เมืองเสียบเรียบ ประเทศกัมพูชา ช่างชาวเขมรโบราณได้ตีความเหตุการณ์ดังกล่าวให้เป็นภาพของพระกฤษณะแผลงศรขึ้นไปกั้นมวลฝนที่พระอินทร์ทุ่มลงมายังมนุษย์ได้อย่างวิจิตร

นอกจากนี้ภาควตปุราณะยังกล่าวถึงพระกฤษณะในปาง “เวณุกฤษณะ” (Venukrishna) ในภาพของเด็กเลี้ยงวัวที่มีลักษณะร่าเริงสดชื่น เป็นนักรัก และชอบเล่นดนตรี ภาพในลักษณะนี้ได้สร้างแรงบันดาลใจให้แก่จิตรกรไม่น้อยเลย

จากข้อมูลที่กล่าวมาข้างต้นทั้งมวล กล่าวได้ว่า ภาควตปุราณะ มีความสำคัญต่อวรรณคดีสันสกฤตในแง่ของการสร้างองค์ความรู้ทาง “ปกรณัมวิทยา” (Mythology) โดยได้ให้รายละเอียดของพระกฤษณะ (อวตารภาคหนึ่งของพระวิษณุ) ไว้อย่างละเอียด) การศึกษาภาควตปุราณะทำให้ทราบแนวคิดที่ชัดเจนของวรรณคดีสันสกฤตประเภทปรัชญา โดยภาควตปุราณะได้ตอกย้ำแนวคิด “ภักติโยคะ” ซึ่งในประวัติวรรณคดีสันสกฤต ยุคของภักติโยคะเป็นช่วงเวลาที่แนวคิดในวรรณคดีสันสกฤตได้พัฒนาแนวคิดพระเวทที่เน้นในเรื่องของพิธีกรรมในศาสนาพราหมณ์และ สมัยอุปนิษัทที่ให้ความสำคัญกับปรัชญาความคิดเพียงแง่เดียว ภาควตปุราณะเป็นหลักฐานประเภทวรรณคดีเรื่องหนึ่งที่เป็นเครื่องยืนยันถึงยุคที่ผู้คนหันมานับถือพระผู้เป็นเจ้าอีกครั้ง หากแต่ลักษณะของพระผู้เป็นเจ้าที่นับถือมีลักษณะเป็นเอกเทวนิยม (Monotheism) ดังที่ในภาควตปุราณะได้สรรเสริญพระกฤษณะให้เป็นเทพสูงสุดของฮินดูโดยเฉพาะอย่างยิ่งในลัทธิไวษณพนิกาย

[1] Friedhelm Hardy, The Early History of Krishna Devotion in South India. Werba, Verba Indoarica 1997:8 places it in the 10th century.

[2] Srimad-Bhagavatam, second canto, "The Cosmic Manifestation," part one, chapter 6:3 and 1:39, translated by A.C. Bhaktivedanta Book Trust, 1972, pp. 59 and 275-276.

“มองโลกอย่างที่มันเป็น” ใน “ผมเป็นหมาป่าได้ไหมครับ”*

Sat, 03 Mar 2007 12:30:08 GMT

โรลองด์ บาร์ธส์ นักสัญวิทยาผู้เรืองนามชาวฝรั่งเศสได้วิพากษ์บรรดาของเล่นเด็กที่ผู้ใหญ่สร้างขึ้นให้เหมือนกับข้าวของเครื่องใช้ที่มีอยู่จริงว่า เป็นการยัดเยียดความหมายการมีอยู่ของสิ่งต่างๆ ในโลกของผู้ใหญ่ให้แก่เด็ก ทั้งๆ ที่สิ่งต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นสัญญาณไฟจราจร ครอบครัวตุ๊กตา ซ้ำยังมิรวมถึงค่านิยม ความเชื่อของสิ่งต่างๆ ล้วนถูกสร้างขึ้นภายหลัง การผลิตของเล่นที่ดูเสมือนจริงจึงเป็นการกระทำที่ไร้จินตนาการ ซึ่งจินตนาการนั้นเป็นคุณลักษณะเด่นของเด็กที่เราในฐานะผู้ใหญ่ควรคำนึงถึง

ข้อสังเกตที่แหลมคมของบาร์ธส์ข้างต้นผุดขึ้นในความคิดของผู้เขียนเมื่อได้อ่านเรื่องราวของเจ้ากระต่ายน้อยชื่อ “ถ้วยฟู” ใน “ผมเป็นหมาป่าได้ไหมครับ” (Wow, wat een wolf!) วรรณกรรมแปลเยาวชนสัญชาติเบลเยี่ยมของ สเตฟาน โบเนน (Stefan Bonen) ฝีมือภาพประกอบของ แฟรงค์ แดเนน (Frank Daenen) และถ่ายทอดเป็นภาษาไทยโดย กาสะลอง โพธิ์ทอง มีคำโปรยน่าสนใจที่ปกหลังว่า “นิทานอบอุ่นหัวใจที่อ่านกันได้ทั้งครอบครัว เรื่องราวของกระต่ายตัวน้อยกับฝันอันยิ่งใหญ่ เมื่อกระต่ายน้อยอยากเป็นหมาป่า อยากตัวโตๆ อยากดูน่ากลัว แล้วใครล่ะจะสอนวิธีเป็นหมาป่าได้ดีที่สุด ถ้าไม่ใช่คุณหมาป่าเอง งั้นก็เข้าป่าไปถามเขาดูเลยเถอะ! แค่คำราม หอน แล้วก็กระโดด ไม่เห็นจะยากเลย!”

คำโปรยดังกล่าวได้บรรจุเนื้อหาสาระของเรื่องนี้อย่างครบถ้วน เมื่อ “ถ้วยฟู” เจ้ากระต่ายน้อยที่ตัวเล็กกว่าสมาชิกคนอื่นๆ ในครอบครัวเกิดความสงสัยในคำสั่งสอนที่พ่อแม่กระต่ายบอกให้ระวังตัวจากหมาป่าเพราะ “หมาป่านั้นช่างน่ากลัว มันทั้งหอน ทั้งกัด ทั้งข่วน แถมขู่คำรามอีกด้วย” เมื่อวันที่หมาป่ามาถึงบริเวณบ้านของถ้วยฟู สมาชิกคนอื่นๆ ได้หลบเข้าโพรงไป แต่เจ้าถ้วยฟูกลับไปค้นหาคำตอบในป่าลึก เมื่อได้พบกับหมาป่า ถ้วยฟูได้ขอร้องให้ช่วยฝึกการเป็นหมาป่า ณ ที่นี้เองที่กระต่ายน้อยอย่างเจ้าถ้วยฟูได้เรียนรู้และได้คำตอบต่อคำถามที่ค้างคาอยู่ในใจมานาน...

ความปรารถนาที่จะเป็นในสิ่งที่คนทั่วไปเห็นว่าไม่ดี และ “การมองโลกอย่างที่มันเป็น” (objective view) อย่างเจ้าถ้วยฟู อาจเป็นเรื่องน่าขันสำหรับผู้ใหญ่ที่อาศัยในโลกไร้จินตนาการ แต่ในทางกลับกัน อาจเป็นเรื่องน่าขันยิ่งกว่า ที่ผู้ใหญ่อย่างเราๆ “มองโลกอย่างที่เราให้มันเป็น” (subjective view) เพราะเรากำลัง “หลงเชื่อ” ความหมายที่ถูกสร้างขึ้นมาภายหลังสิ่งที่เรามองนั้นเกิดขึ้นเสียอีก

การมองแบบหลังนี้อาจนำไปสู่การวินิจฉัย (judge) คุณค่าของสิ่งต่างๆ แม้กระทั่งคุณค่าของมนุษย์อย่างผิดพลาดเพราะปัญญาญาณของมนุษย์บ่อยครั้งถูกฉาบทาด้วยความมืดบอดหรือความไม่รู้เท่าทัน ทำให้ไม่อาจมองทะลุรูปโฉมอันอัปลักษณ์เข้าไปหาแก่นแท้ที่เป็นจริงภายในได้ ประเด็นนี้คงเป็นสิ่งที่ สเตฟาน ผลักขึ้นมาให้เป็นแก่นเรื่องว่าด้วย “รูปโฉมกับความเป็นจริง” (Theme of Appearance and Reality)

การใช้ “เสียงเล่า” แทนที่จะเป็นเสียงของตัวละครเล่าเรื่องเองนั้น ช่วยขับเน้นให้ “การมองโลกอย่างที่มันเป็น” เด่นชัดขึ้น เพราะความเป็นไปของเรื่องนี้ไม่ได้ผูกติดกับความคิดหรือสายตาของตัวละครใดตัวละครหนึ่งเป็นพิเศษ

สำหรับผู้คลั่งไคล้ “เจ้าชายน้อย” (Le Petit Prince) ซึ่งคงประทับใจกับตอนที่เจ้าชายน้อยพบกับหมาป่าและมีการสนทนากันฉันมิตร น่าจะได้รับอรรถรสจากเรื่องนี้มากยิ่งขึ้นไปอีกเพราะเจ้าถ้วยฟูนั้นนอกจากการสนทนากับหมาป่าฉันมิตรแล้วยังอยากเป็นหมาป่าเสียเอง

เจ้าถ้วยฟูจะกลายเป็นหมาป่า จะถูกกิน หรือจะรอดชีวิตออกมาจากป่าลึกในลักษณะเช่นไร เป็นเรื่องที่ผู้อ่านจะต้องออกตามหาเจ้าถ้วยฟูเอง และเมื่อถึงเวลานั้นมันคงอยากให้เรา “มองเจ้าถ้วยฟูในแบบที่มันเป็น”...

------------------------------

*ณภคดล กิตติเสนีย์, รางวัลบทแนะนำหนังสืองาน "ลมหนาว เงาจันทร์ วรรณศิลป์ 2549" ณ บริเวณหน้าหอสมุดกลาง มหาวิทยาลัยศิลปากร วิทยาเขตพระราชวังสนามจันทร์